İdam ve Suikast; Afgan liderlerinin 100 yıllık kanlı kaderi

19 Ağustos, Afganistan’ın Birleşik Krallık’tan bağımsızlığının 100. yıldönümü.

Bu yüz yılda çok şey oldu. Afganistan tarihinin çoğu, kralları ve yöneticileri rahatsız eden huzursuzlukta geçti.

Son yüz yılda, en az 15 kişi Afganistan’ı Kral, Başkan ve Emir olarak yönetti.

Bu yöneticilerin kaderi sakin değildi ve sıra dışı bir sonuçla karşılaştılar, örneğin, yedi kişi öldü.

Bu makale, son yüz yıldaki Afgan liderlerin yaşamlarının sonuna bakmaktadır. Bu raporun ana kaynağı Muhammed Sadık Farhang’ın Afganistan’ın son beş yüzyıldaki kitabından faydalanmıştır.

Emanullah Han

Genç kralın istifası

Amanullah Han, 92 yıl önce yedi ay süren Avrupa gezisinden Kabil’e döndü. Yanında, geleneksel ve dini toplumda pek bir yararı olmayan siyasi ve sosyal değişimin hatırasını getirmişti. Modernist Şah,muhalifleri Habibullah Kalakani’nın saldırısına uğradı ve sonra istifaya zorlandı. İtalya’ya gitti ve uzun yıllar boyunca oradaydı. Amanullah Han, 1960’da İsviçre’nin Zürih kentinde öldü.

Amanullah Han’dan sonra ülkenin yönetimini vali yardımcısı Enayatullah Han aldı. Üç günden fazla sürmedi ve Habibullah Kalakani’nin kuvvetleri kraliyet kalesine girdi.

 

Habibullah Kalakani

Kralın İdamı
Amanullah Han reform gündemine başladığında birçok din adamı, özellikle Kral Amanullah’tan ayrılıp ona aldatıcı bir kral ve hükümetin meşru olmadığını ilan etti. , Habibullah’ı Kral Amanullah’a karşı ciddi bir mücadele için teşvik etti.

Habibullah Kalakani, bir süre çatışmadan sonra 1928’da Kabil’i ele geçirdi. Günümüz Afganistanının kurulmasından sonra, Habibullah Kalakani Afganistan’ın ilk Tacik kralıydı.

Taraftarları ona “Peygamberin hizmetçisi”, ama eleştirmenleri onu Şah’a karşı “isyancı” olarak nitelendirdi.

Habibullah Kalakani altı aydan fazla bir süre iktidarda kalamadı. Amanullah Han’ın üst düzey komutanı Muhammed Nadir Han’ın güçleri Kabil ‘Argı’ şuanki Cumhurbaşkanlığı köşküne baskın düzenledi ve kaçtı.

Muhammed Nadir Şah

Nadir Han, Habibullah Kalakani’yi hayatının garantisi karşılığında teslim olmaya çağırdı Kalakani teslim oldu ancak idam edildi.

Kutlamada Kral cinayeti
Kalakani’yi öldürdükten sonra artık kral olan Nadir Han, dört yıl boyunca krallık etti. 4. yılda öldürüldü.
Muhammed Zahir Şah

Gurbetteki Kral (Şah)

19 yaşındaki Muhammed Zahir, babası Nadir Şah’ın ölümünden sonra kral oldu ve kırk yıl boyunca hüküm sürdü – Afganistan’da en uzun süre krallık eden kişi.
1973’te Zahir Şah’ın Kuzeni ve ülkenin başbakanı Muhammed Davut Han’ın bir darbe yapmış olduğu haberini aldığı sırada İtalya’daydı. Şah daha sonra Afganistan’a geri dönmedi ve yaklaşık 30 yıl İtalya’da kaldı. 2002’de Afganistan’a döndü. Afganistan’ın son kralı 2007’de öldü.
Muhammed Davud Han

Cumhurşbakan’a karşı kanlı darbe

Cumhuriyet rejiminin kurucusu ve Afganistan’ın ilk başkanı olan Muhammed Davutd Han, beş yıl sonra Demokrat Parti’nin kanlı darbesiyle karşı karşıya kaldı.

Davut Han smz konusu partinin birkaç liderini hapse atmıştı. Darbede Davut Han ve ailesinin 18 üyesi cumhurbaşkanlığı sarayında öldürüldü.

 

 

Nur Muhammed Terakki

Yastıkla Boğulan Başbakan

Davood Han’ın görevden alınmasının ardından, Halk Demokrat Partisi’nin liderlerinden Nur Muhammed Terakki 1979’da iktidara geldi ve cumhurbaşkanı oldu. Terakki, aynı yıl içinde başkanlık sarayında Hafızullah Amin taraftarları tarafından yastıklarla boğularak öldürüldü.

 

 

 

 

Hafizullah Amin
Hafizullah Amin

Cumhurbaşkanın aile üyelerinin önünde makineli tüfekle öldürüldü

Hafızullah Amin, Afganistan’da 100 gün iktidardaydı. Afganistan’daki komünist rejimlerin destekçisi olan SSCB, Amin’in ABD’ye yaklaşımı konusunda endişeliydi ve onu ortadan kaldırmak için çalıştı. 27 Aralık 1979’da Amin ve bir çok kabine üyesi, Rus aşçısı tarafından Tajbig tepesindeki evinde zehirlendi.

Hafızullah Amin başlangıçta şaşırdı ve daha sonra bayıldı, ardından Sovyet subayı Simionov liderliğindeki 45 dakikalık askeri operasyonda aile üyelerinin önünde makineli tüfekle öldürüldü.

 

Bebrek Karmel

Gurbette Ölüm

Bayrak partisi (Perçem) lideri Babrak Karmel, Halk Partisi’nden ayrıldı, Hafızullah Amin’den sonra cumhurbaşkanı oldu.

Altı yıl bu pozisyonda kaldı. Sovyet birliğinin Afganistan’a yönelik politikalarının değişmesiyle birlikte, 1986’da Halk Partisi genel sekreteri tarafından görevden alındı ve Parti üyesi Necibullah cumhurbaşkanık görevinden uzaklaştırıldı.

Karmel, on yıl boyunca Mezar i Şerf’in Hayretan bölgesi ve Moskova’da yaşadı ve sonunda Moskova’da öldü ve Hayretan’da toprağa verildi.

 

Muhammed Necibullah

Bir cumhurbaşkanının idamı

Karmel’den sonra Dr. Najibullah devlet başkan oldu. Mücahit grupları hükümetini yendi. Dr. Najib, dört yıl Kabil’deki Birleşmiş Milletler ofisinde mülteciydi, ancak Taliban 1996’da Kabil’e girdiğinde öldürüldü ve asıldı.

 

 

Sibgatullah Müceddidi, Sovyet-Afgan Savaşı’nın bitiminden ve Afganistan’da sosyalist rejimin yıkılmasından ve Dr. Necibullah yönetiminin çöküşünden iki ay sonra kurulan Afganistan İslam Cumhuriyeti’nin ilk başkanı oldu. 2018’de öldü.

 

 

Türbanında gizlediği patlayıcıyla öldürdü

Burhaneddin Rabbani
Burhaneddin Rabbani

Burhaneddin Rabbani, Taliban’ın 1996’da iktidara gelmesiyle fiilen devrilen; ama bu tarihten itibaren Taliban’ın 2001 yılında devrilmesine kadar geçen süreç boyunca Birleşmiş Milletler tarafından uluslararası alanda hukuken Afganistan’ın devlet başkanı olarak tanınan Tacik asıllı Afganistan eski devlet başkanıydı. Ancak Rabbani, Kabil’deki evinde iki Taliban yetkilisiyle görüştüğü sırada öldürülmüştü.Taliban üyelerinden birinin eski cumhurbaşkanına sarılmak üzereyken türbanına gizlediği patlayıcı maddeleri ateşlediği açıklanmıştı.

 

 

 

Molla Ömer

Emir’in mechul ölümü

Molla Ömar beş yıl boyunca 2002’ye kadar Afganistan’ın büyük çoğunluğunu yönetti.2013’te Mutlak Belirsizlik’te öldü, ancak Molla Ömer’in beyanları ölümünden 2015’a kadar yayınlanıyordu..

Daha Fazla Göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu