Afgan Barış görüşmelerinde her iki taraf birbirine güvenmiyor

Barış görüşmelerinin ikinci turu, başlangıcından bu yana ilerleme kaydetmedi. Her iki taraf da isteksiz ve sinirli, kötümser ve birbirine güvenmiyor.

Barış görüşmelerinin ikinci turu, başlangıcından bu yana ilerleme kaydetmedi. Her iki taraf da isteksiz ve sinirli, kötümser ve birbirine güvenmiyor. Taliban ile Afgan heyeti arasındaki ilk tur görüşmeler 90 günden fazla sürdü, ancak sonuç zayıftı. Bu süre zarfında Taliban pozisyonundan çekinmedi, taleplerini karşılamada ne kadar tavizsiz olduklarını gösterdiler.

İlk tur görüşmeler, iki tarafın Afgan çatışmasına barışçıl bir çözüm bulma kapasitesinin bir dereceye kadar testiydi. Ancak dış baskı altında üç aydan fazla süren pazarlık küçük bir sonuca yol açtı, bu müzakere masasında bir anlaşma oldu. Bu süre zarfında iki tarafın taleplerinin ne kadar çelişkili olduğu ortaya çıktı. İkinci tur görüşmeler çok büyük bir zorluk ile karşı karşıya, ancak kanıtlar iki taraf arasında bir anlaşma olasılığının çok düşük olduğunu gösteriyor.

İkinci tur müzakerelerin başlamasının üzerinden iki haftadan fazla zaman geçti ve “gündem” süreci sonuçlanmadı. Müzakere masasında önceliğin ne olması gerektiği konusunda iki müzakere tarafının anlaşması gerekir. Taliban tarafı, gündemin en başında “İslami bir sistem”, “liderlik” ve “İslami konsey” oluşumunun tartışılması gerektiğini ve hükümetin müzakere heyeti tarafından öne sürülen ateşkes önerisinin bir kez uygulanabilirliğine ısrar ediyor.

Taliban’ın amacı, “gerçek İslami sistem” olarak adlandırdıkları sistemin kurulmasının önünü açmak için mevcut rejimin tamamen ortadan kaldırılmasından başka bir şey değildir. Müzakereler sırasında Taliban, hedeflerine müzakere yoluyla ulaşamayacakları ve karşı tarafın Taliban’ın aşırı ve taciz edici bir “kutsal ideal” olarak görmesini talep ettiği sonucuna vardı.

Taliban, hedeflerine müzakerelerle ulaşamayacakları sonucuna varmış, bu nedenle hayati meseleleri müzakere etmek yerine kalan tutukluların Afgan hükümetinden serbest bırakılmasını sağlamaya çalışıyorlar. Joe Biden’in yönetiminden önce Taliban, mahkumların serbest bırakılması konusunu Kabil’deki ABD Büyükelçiliği ve Zalmai Halilzad aracılığıyla gündeme getirdi.

Taliban, yabancı askerlerin üç ay içinde Afganistan’ı terk etmesini bekliyor ve Afganistan’daki askeri hedeflerine ulaşma fırsatına sahip olacaklar. Bu nedenle Katar’ın başkenti Doha’daki görüşmelerin net bir beklentisi yok ve Taliban müzakerelerden çok “nihai askeri harekata” odaklanıyor. Trump’ın ABD askerlerini Afganistan’dan çekme acelesi, Taliban’ın Afganistan’daki zaferinin kesin olduğu sonucuna varmasına neden oldu.

Amerika Birleşik Devletleri barış sürecinde değişiklik yaparsa ve Taliban bunu Doha anlaşmasına aykırı görürse, Taliban müzakere masasını terk edecek.

Son vakada, Afgan hükümetinin müzakere ekibi Taliban’ın “mazeretlerinden” şikayet etti. Hükümet müzakerecileri, Taliban’ın müzakere etme konusunda isteksiz olduğunu kabul ettiler. Bu algı, Joe Biden’ın Donald Trump’ın yerini aldığı ve barış sürecini etkilemesinin beklendiği bir zamanda geliyor. Biden yönetimi, Taliban’ın performansını ve ABD’nin Taliban ile yaptığı anlaşmayı gözden geçireceğini söyledi.

Biden’in Afganistan’daki barış politikası hâlâ belirsiz. Biden yönetimi, Afgan barış süreci planlayıcısı Zalmai Halilzad’ı Dışişleri Bakanlığı’nın barış özel elçisi olarak tutup, Afganistan’da bir ABD savaş biriminin kurulacağını duyurarak çelişkili bir mesaj gönderdi. Trump yönetimi sırasında Halilzad, Afgan hükümetini 5.000 mahkum ve Anas Haqqani’nin serbest bırakılması da dahil olmak üzere Taliban’ın taleplerine uymaya zorladı. Halilzad’ı görevinde tutmak Taliban için bir cesaret kaynağıdır, ancak Biden’in Afganistan’da bir muharebe birimi sürdürme planı kendi başına Doha Anlaşması’na aykırıdır.

Bu arada Taliban’ın hayalini tehlikeye atabilecek şey, Washington’un Kabil ile ilişkilerini iyileştirmektir. Afganistan’daki güç çemberi, yeni ABD yönetiminden umut verici bir mesaj almış görünüyor. Daha önce Trump yönetimi, Afgan güvenlik güçlerinin Taliban’a karşı operasyon başlatmasına izin vermemişti, ancak şimdi Hamdullah Moheb hükümetin yeni bir savaş sezonuna hazır olduğunu söyledi.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu